Słownik finansowy

Akcja

Jest to papier wartościowy reprezentujący część kapitału zakładowego spółki akcyjnej. Akcje są emitowane przez spółkę akcyjną. Własność akcji jest formalnym dowodem potwierdzającym uczestnictwo posiadacza (akcjonariusza) w spółce akcyjnej. Własność akcji uprawnia akcjonariusza do:

  • Własności części spółki akcyjnej:
    • Akcjonariusz uprawniony jest do części zysku wypracowanego przez spółkę. Zysk ten wypłacany jest w formie dywidendy. Cała kwota wypłaconej przez spółkę dywidendy dzielona jest pomiędzy akcjonariuszy w stosunku do ilości ich udziałów (akcji) w spółce akcyjnej.
    • W przypadku likwidacji spółki, akcjonariusz jest uprawniony do udziału w majątku pozostałym po likwidacji.
  • Udziału w zarządzaniu spółką – Akcjonariusze są uprawnieni do udziału oraz głosowania na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy. Ilość głosów danego akcjonariusza zależy od ilości posiadanych przez niego akcji. Zarządzanie odbywa się przez głosowanie nad decyzjami wpływającymi na strategię i kierunek rozwoju firmy.

Udział akcjonariusza w spółce zależy od liczby posiadanych akcji w stosunku do ilości wszystkich akcji wyemitowanych przez spółkę.

Prawa i obowiązki wynikające z akcji zależeć mogą od rodzaju akcji posiadanych przez akcjonariusza.

Rodzaje akcji

  • Akcje imienne – prawa z danej akcji przysługują jedynie osobie (prawnej bądź fizycznej) wskazanej w dokumencie akcji oraz wpisanej do księgi akcyjnej prowadzonej przez spółkę akcyjną.
  • Akcje na okaziciela – prawa z danej akcji przysługują każdemu posiadaczowi akcji. Akcje na okaziciela przed objęciem muszą być w pełni opłacone. Akcje notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych oraz większość akcji notowanych na giełdach światowych to akcje na okaziciela.
  • Akcje zwykłe – właściciele akcji zwykłych mają równe wobec siebie „standardowe” prawa wynikające z posiadania akcji. Akcje notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych oraz większość akcji notowanych na giełdach światowych to akcje zwykłe.
  • Akcje uprzywilejowane – akcje uprzywilejowane są akcjami imiennymi. Ich uprzywilejowanie może dotyczyć zarówno praw do głosu, jak i praw majątkowych.
  • Akcje gotówkowe – akcje opłacone w formie pieniężnej. Wymagają one pokrycia co najmniej w jednej czwartej ich wartości nominalnej przed rejestracją spółki lub przed podwyższeniem kapitału. Jeżeli cena, po jakiej obejmowane są akcje jest wyższa od wartości nominalnej, cała nadwyżka powinna być uiszczona przed rejestracją. Wpłaty na akcje dokonywane są bezpośrednio lub za pośrednictwem domu maklerskiego, na rachunek spółki prowadzony przez bank. Akcja nie w pełni opłacona musi być akcją imienną, chyba że zamiast akcji imiennych spółka wyda świadectwa tymczasowe.
  • Akcje aportowe - akcje pokryte wkładem niepieniężnym. Akcje te mogą być pokryte przez wniesienie przez akcjonariusza do spółki wartości niepieniężnych (najczęstszym przykładem jest wniesienie środków trwałych lub, w przypadku podmiotów prawnych, całej wydzielonej części działalności) Przedmiotem aportu nie może być świadczenie pracy albo usług ani żadne prawo niezbywalne.