Słownik finansowy

Eksport

Eksport jest to termin określający wywóz dóbr poza granicę kraju, w którym zostały one wytworzone. Przeciwieństwem eksportu jest import.

O eksporcie możemy mówić w różnej skali:

  • W skali mikro możemy odnosić się do eksportu dokonywanego przez jedną firmę (eksportera) lub możemy również mówić o eksporcie w danym sektorze lub eksporcie danej grupy produktów,
  • W skali makro rozpatruje się eksport z punktu widzenia całego kraju. Można więc badać eksport do innego kraju lub całkowity zagregowany eksport danego kraju do wszystkich innych krajów łącznie.

Dostawa wewnątrzwspólnotowa

Warto wiedzieć, że wywóz dóbr pomiędzy krajami w Unii Europejskiej nie jest traktowany jako eksport z punktu widzenia prawa podatkowego. Dla takiego rodzaju sprzedaży została stworzona specjalna kategoria: dostawa wewnątrzwspólnotowa.

Wpływ eksportu na gospodarkę

Eksport jest jednym z elementów makroekonomicznych, które mają bardzo wysokie znaczenie dla gospodarki danego kraju. Wpływa on bezpośrednio na bilans płatniczy kraju, co z kolei oddziaływuje na kurs waluty danego kraju. Kurs walutowy natomiast wpływa na relatywne bogactwo kraju i jego obywateli w stosunku do innych krajów.

Wzrost eksportu powoduje również z reguły przyspieszenie wzrostu gospodarki oraz spadek bezrobocia.

Techniki wpływania na eksport

Wiele państw stosuje techniki wpływające na poziom eksportu, aby ograniczyć go lub wspierać.

Wspieranie eksportu ma na celu przyspieszenie rozwoju gospodarki lub ochronę krajowych producentów oraz ich produktów przed konkurencją zagraniczną. Najpowszechniejsze techniki wpierania eksportu to dopłaty bezpośrednie do eksportowanych dóbr oraz zwolnienia działalności eksportowych z niektórych podatków.

Najczęściej wspiera się w ten sposób strategiczne sektory gospodarki (np. rolnictwo – kraj nie chce doprowadzić do sytuacji, w której będzie zależny od dostaw żywności z zagranicy) lub młode gałęzie gospodarki, które wspiera się w czasie ich dynamicznego rozwoju, aby pomóc im przetrwać i rozwinąć się pomimo silnej konkurencji.

Ograniczanie eksportu danych towarów ma z reguły na celu zmniejszenie lub powstrzymanie wzrostu ich cen w kraju. Poprzez ograniczenie eksportu limituje się popyt na dane dobro, co z kolei powinno powodować spadek jego ceny. Najczęstszymi metodami ograniczania eksportu są cła eksportowe, czyli podatki, które eksporter musi płacić od eksportowanych dóbr.

W przypadku handlu wewnątrz Unii Europejskiej, jakiekolwiek wspomaganie eksportu lub jego ograniczanie jest zabronione. Unia stosuje natomiast politykę ceł wobec krajów zewnętrznych.

Eksport towarów w Polsce w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług:

Zgodnie z Ustawą o VAT, eksport towarów jest to potwierdzony przez urząd celny wyjścia wywóz towarów z terytorium Polski poza terytorium Wspólnoty, jeżeli będzie on dokonywany przez:

  • dostawcę lub w jego imieniu, lub
  • nabywcę mającego siedzibę poza terytorium Polski lub w jego imieniu.

Zgodnie z ustawą o eksporcie towarów można mówić wtedy, gdy spełnione będą łącznie 3 warunki:

  1. wywóz musi nastąpić poza terytorium Wspólnoty Europejskiej,
  2. wywóz musi być potwierdzony przez urząd celny wyjścia (urząd celny graniczny terytorium celnego Wspólnoty Europejskiej). Nie jest więc eksportem w rozumieniu ustawy o VAT np. nielegalne wywiezienie towaru z terytorium UE. Nie jest również wystarczające posiadanie przez podatnika dokumentu odprawy celnej potwierdzającego przez wewnętrzny urząd celny (znajdujący się na terytorium Wspólnoty Europejskiej);
  3. wywóz musi być dokonany w ramach odpłatnej dostawy towarów, bądź czynności z nią zrównanych (np. przekazanie towaru na cele osobiste podatnika). Wywóz dokonany na innej podstawie prawnej, np. umowy użyczenia lub będący wyłącznie czynnością faktyczną nie jest eksportem w rozumieniu ustawy.