Zarządzanie kapitałem pracującym

Zarządzanie kapitałem pracującym nie jest prostym zadaniem. Z jednej strony przedsiębiorstwo musi utrzymać płynność finansową, czyli krótkoterminowe bezpieczeństwo, z drugiej jednak - trzymanie zbyt dużej ilości płynnych aktywów odbywa się kosztem zysku. Skuteczne zarządzanie kapitałem pracującym ma więc na celu uzyskanie właściwej równowagi pomiędzy płynnością a zyskiem.

Zarządzanie kapitałem pracującym

Aby skutecznie i bezpiecznie funkcjonować, przedsiębiorstwo musi utrzymywać płynność finansową. Musi ono utrzymywać wystarczające ilości gotówki, aby opłacać w terminie wszystkie zapadające zobowiązania, zarówno wobec dostawców jak i pracowników.

Dodatkowo, przedsiębiorstwa muszą utrzymywać odpowiednie poziomy zapasów materiałów i wyrobów gotowych. Poziomy te muszą być wystarczająco wysokie, aby zabezpieczyć ciągłość produkcji bez nieprzewidzianych przestojów oraz możliwość szybkich realizacji zamówień ze strony klientów - również bez zbyt długich terminów dostaw, które mogłyby potencjalnych klientów zniechęcić.

Z drugiej jednak strony, utrzymywanie zbyt wysokich poziomów aktywów bieżących odbywa się kosztem zysku:

  • Magazynowanie nadmiernej ilości gotówki jest niekorzystne, ponieważ przedsiębiorstwo mogłoby:
    • Wykorzystać ją do spłaty części zadłużenia, które generuje koszty odsetkowe.
    • Wykorzystać ją do inwestycji w przedsięwzięcia przynoszące zyski.
  • Magazynowanie nadmiernej ilości zapasów jest niekorzystne, ponieważ:
    • Przedsiębiorstwo mogłoby sprzedać nadwyżki i wykorzystać gotówkę w jeden z wymienionych powyżej sposobów.
    • Utrzymywanie nadmiernej ilości zapasów generuje niepotrzebne koszty magazynowe.
    • W wielu branżach zapasy, jeśli są przetrzymywane zbyt długo, tracą swoje właściwości i ich wartość spada, lub wręcz zupełnie przestają być zdatne do użytku.

Przedsiębiorstwa powinny więc utrzymywać odpowiedni poziom kapitału pracującego, który z jednej strony zabezpiecza płynność i umożliwia efektywne realizowanie działalności, z drugiej jednak strony ma jak najmniej negatywny wpływ na osiągany przez przedsiębiorstwo wynik finansowy.

Metody zarządzania kapitałem pracującym (kapitałem obrotowym netto)

Zarządzanie kapitałem pracującym rozdzielić można na dwie podstawowe grupy:

  1. Utrzymywanie właściwej równowagi pomiędzy płynnością a zyskownością - odbywa się po poprzez analizę poziomu kapitału pracującego oraz wskaźników wypłacalności przedsiębiorstwa.
  2. Zarządzanie poszczególnymi elementami wpływającymi na zapotrzebowanie na kapitał pracujący - zarządzanie to ma na celu stworzenie warunków, w których wielkość kapitału pracującego niezbędna do zapewnienia płynności będzie jak najniższa. Odbywa się to poprzez zarządzanie cyklem konwersji gotówki, na co składają się następujące elementy:
    1. Zarządzanie gotówką;
    2. Zarządzanie zapasami;
    3. Zarządzanie należnościami;
    4. Zarządzanie zobowiązaniami.

Warto tu zauważyć, że powyższe dwie grupy są ze sobą współzależne. Efekty zarządzania cyklem konwersji gotówki będą bowiem wpływały na wyniki analizy zapotrzebowania na kapitał pracujący.