Aktywa

Wyjaśnienie poszczególnych pozycji bilansu

Aktywa trwałe

Aktywa trwałe definiowane są jako zasoby charakteryzujące się pełną lub względną trwałością, nie zużywające się w ramach jednego cyklu produkcyjnego. Spadek ich wartości następuje w wyniku starzenia się oraz systematycznego zużycia i uwzględniany jest w kosztach poprzez amortyzację danych środków, czyli systematyczne, comiesięczne obniżanie ich wartości.

Wartości Niematerialne i Prawne (WNiP)

Wartości niematerialne i prawne (WNiP) możemy opisać jako wszelkie prawa posiadane przez jednostkę i nadające się do wykorzystania gospodarczego. Przykładami takich praw są: licencje, patenty, prawa autorskie, znaki towarowe, zarejestrowane wzory użytkowe itp. oraz koszty zakończonych prac rozwojowych, zaliczki na WNiP i nabyta wartość firmy (goodwill). Również tu wykazana będzie wartość zakupionego przez firmę oprogramowania komputerowego.

Wartości niematerialne prawne z reguły umarzane są bardzo szybko, ze względu na ich szybkie starzenie się. Programy komputerowe często są przestarzałe już po kilku latach. Niektóre WNiPy jednak, potrafią utrzymywać wartość przez wiele lat. Dzieje się tak na przykład z wartością nabytych znaków towarowych. Marki znanych firm potrafią mieć wysoką wartość i utrzymywać ją przez długie okresy.

Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe to głównie środki trwałe. Obejmują one przede wszystkim budynki, grunty, prawa wieczystego użytkowania, maszyny wykorzystywane w produkcji, środki transportu. Zgodnie z przepisami również obce środki trwałe mogą być zaliczane do środków trwałych przedsiębiorstwa, jeżeli są wykorzystywane przez przedsiębiorstwo na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub leasingu. W takich sytuacjach, przedsiębiorstwo amortyzuje również dane środki ze względu na zużycie.

Do rzeczowych aktywów trwałych zalicza się też środki trwałe w budowie oraz zaliczki na środki trwałe.

Należności długoterminowe

Należności

Zanim wyjaśnimy różnicę między należnościami długo- i krótkoterminowymi wytłumaczymy najpierw pojęcie należności. Należności są to wszystkie aktywa, które należą nam się od podmiotów zewnętrznych w związku ze zdarzeniami zainstniałymi w przeszłości. Najpowszechniejszym przykładem takiego zdarzenia będzie sprzedaż, gdzie wysłaliśmy towar do klienta i wystawiliśmy mu fakturę z terminem zapłaty za 30 dni. Jest to technika bardzo często spotykana we współczesnym biznesie. Sprzedaż została dokonana, natomiast klient zapłaci dopiero po pewnym czasie, powstaje więc należność od klienta, którą wykazujemy w aktywach.

Należności długoterminowe są to należności o terminie spłaty powyżej roku licząc od dnia bilansowego. W bilansie przygotowywanym zgodnie z polską ustawą o rachunkowości występuje jednak pewne odstępstwo od tej reguły, gdyż jako długoterminowych nie ujmuje się należności z tytułu dostaw i usług, które zawsze zaliczane są do należności krótkoterminowych, ale osobno w nich wyodrębniane. Należnościami długoterminowe są to z reguły pożyczki udzielane innym firmom.

Inwestycje długoterminowe

Inwestycje długoterminowe to aktywa, które firma nabyła w celu osiągnięcia korzyści. Korzyści te wynikać mogą z uzyskania w przyszłości odsetek, dywidend, innych przychodów, lub po prostu z przyrostu wartości danej inwestycji. Zalicza się tu aktywa rzeczowe takie jak nieruchomości, które spółka kupiła nie na własny użytek, lecz je na przykład dzierżawi. Mogą to być również różnego rodzaju inwestycje finansowe takie jak: akcje i udziału, lokaty bankowe, udzielone pożyczki. Kryterium zaliczenia ich do długoterminowych jest czas, przez jaki firma planuje utrzymywać daną inwestycję - jeżeli powyżej roku to długoterminowe.

Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe (czynne)

Rozliczenia międzyokresowe czynne

Zanim dokonamy rozróżnienia na rozliczenia międzyokresowe czynne długo- i krótkoterminowe, wyjaśnimy czym są rozliczenia międzyokresowe czynne: Są to koszty poniesione przez jednostkę, które nie dotyczą teraźniejszości ale przyszłości. Najlepiej wytłumaczyć to na przykładzie. Wyobraźmy sobie, że firma wykupiła bardzo drogie ubezpieczenie, kosztujące 1.000.000 złotych. Ubezpieczenie ważne będzie przez pięć lat. Zaliczenie całego kosztu ubezpieczenia jako kosztu jednego roku byłoby nieodpowiednie. Zdecydowanie psułoby wynik finansowy danego roku, podczas gdy ubezpieczenie dotyczy również lat przyszłych. Aby odpowiednio dopasować koszt do okresu, którego dotyczy wprowadzono pojęcie rozliczeń międzyokresowych. W naszym przypadku koszt dotyczący każdego z pięciu lat to jedna piąta kosztu ubezpieczenia czyli 200.000. W koszty pierwszego roku zostanie więc zaliczone 200.000, pozostałe 800.000 zostanie natomiast wykazane w bilansie jako rozliczenia międzyokresowe czynne. W kolejnym roku z bilansu, w koszty zostanie przeniesione kolejne 200.000 i „na bilansie” pozostanie już tylko 600.000. Procedura ta będzie przeprowadzana przez 5 lat, aż cały koszt ubezpieczenia zostanie odpowiednio przeniesiony w rachunek wyników.

Reklama

Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe (aktywne) więc są to koszty przyszłych okresów, które będą rozliczone w okresie dłuższym niż 12 miesięcy od dnia bilansowego. Ujmowane są tu nakłady poniesione przez firmę w przeszłości a następnie systematycznie, po części, rozliczane w ciężar kosztów.

Aktywa obrotowe

Aktywa obrotowe, w przeciwieństwie do aktywów trwałych, przeznaczone są do wykorzystania w czasie jednego roku obrachunkowego. Z reguły sprowadza się to do zużycia ich w jednym cyklu operacyjnym lub odsprzedaży w czasie poniżej 12 miesięcy. Wyróżnione cztery główne grupy aktywów obrotowych to: zapasy, należności krótkoterminowe, inwestycje krótkoterminowe oraz krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe.

Zapasy

Zapasy obejmują materiały, surowce, produkcję w toku, produkty gotowe, towary oraz zaliczki na poczet przyszłych dostaw, wszystkich wymienionych rodzajów zapasów.

Należności krótkoterminowe

Pojęcie należności zostało wyjaśnione przy okazji należności długoterminowych. Do należności krótkoterminowych zalicza się wszystkie należności z tytułu dostaw i usług oraz inne należności wymagalne w okresie krótszym niż 12 miesięcy od dnia bilansowego. Jak zaznaczyliśmy wyżej, w bilansie przygotowanym zgodnie z polskim przepisami, występuje tu wyodrębniona grupa - należności od odbiorców o terminie spłaty powyżej 12 miesięcy. Jest ona istotna z punktu widzenia ewentualnej analizy finansowej, należności tych nie można bowiem potraktować jako aktywów płynnych (czyli takich, które szybko można zamienić na gotówkę).

Inwestycje krótkoterminowe

Inwestycje krótkoterminowe obejmują krótkoterminowe aktywa finansowe. W bilansie wykazuje się tu między innymi środki pieniężne w kasie oraz na rachunkach bankowych jak również inne odpowiedniki pieniężne takie jak weksle i czeki. W pozycji tej ujęte są również inwestycje firmy w krótkoterminowe papiery wartościowe jak również akcje i papiery dłużne o okresie zapadalności powyżej roku, jeśli firma zakupiła je z zamiarem dalszej odsprzedaży w krótkim czasie (poniżej 12 miesięcy).

Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe czynne

Pojęcie rozliczeń międzyokresowych czynnych zostało wyjaśnione przy okazji długoterminowych rozliczeń międzyokresowych czynnych. W pozycji krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe ujmuje się, podobnie jak w długoterminowych, nakłady poniesione przez firmę i rozliczane w koszty w kolejnych okresach, przy czym tu rozliczenie nie może trwać dłużej niż 12 miesięcy.

Reklama